Geheim drugslab van politie in regio: ‘Bij koken gaan ze vaak de fout in’

Nu het festivalseizoen vorige week in gang is geschoten, breken ook de maanden waarin feestgangers zich nadrukkelijk laten verleiden door de lovedrugs: xtc en speed. Ondertussen bestrijdt de politie in Oost-Brabant harder dan ooit de productie ervan. In 2017 werden er twee keer zoveel drugslabs in deze regio opgerold als normaal. Maar hoe wordt die drugs gemaakt? En wat zijn de gevaren? In deel 1: een inkijkje in het geheime drugslab van de politie.

 

Het geheime drugslab van de politie waar agenten krijgen uitgelegd hoe speed en xtc worden gemaakt.

Het geheime drugslab van de politie waar agenten krijgen uitgelegd hoe speed en xtc worden gemaakt. © fotopersburo Bert Jansen

Op de werkbank staan een paar glazen kolven, met gaspitten eronder. Dit kennen velen nog wel uit het scheikundelokaal van de middelbare school. Of van Breaking Bad, de populaire Amerikaanse televisieserie over een chemiedocent die zelf drugs gaat maken. „Dit is een beetje de ouderwetse manier, hoor”, zegt Joost, xtc-expert van de landelijke recherche, die vanwege zijn werk verder anoniem blijft. „Tegenwoordig doen ze het vooral met deze jongen”, wijst hij op een roestvrijstalen ketel van 200 liter.

Omdat Nederland wereldwijd de nummer één producent van xtc is, bracht Joost een bezoekje aan politiekorpsen ‘van Chili tot Australië’. Hij spijkert ze bij over hoe de pillen worden gemaakt. Vandaag geeft hij een inkijkje in het proef-drugslab van de politie op een geheime locatie in Zuidoost-Brabant. Hier kunnen agenten uit eigen land zien wat ze kunnen aantreffen als ze een lab binnenstappen. „Want als je niet weet waar je op moet letten, dan zie je het ook niet.” Alle spullen die hier staan, zijn in beslag genomen bij eerder opgerolde drugslabs.

Giftige dampen

Links staat een productielijn voor amfetamine. Erachter hangt een vel papier waarop precies staat omschreven hoe dit scheikundig in zijn werk gaat. In lekentaal komt het op het volgende neer: BMK wordt gekookt om er amfetamine-olie van te maken. Dat gebeurt in combinatie met verschillende chemicaliën. „Hier gaan ze vaak de fout in”, zegt Joost over de koks in de labs. De verkeerde verhoudingen of temperaturen kunnen leiden tot giftige dampen. „Vaak dragen die mannen geen gasmaskers en werken ze in afgesloten ruimtes. Ze willen natuurlijk niet dat iemand in de omgeving iets ruikt. Daardoor vallen er elk jaar wel een aantal doden. In november vorig jaar kwamen er in Kaatsheuvel nog twee koks om het leven.”

Bij het koken  gaan koks  het vaakst de fout in. Dat kan soms leiden tot giftige dampen.

Bij het koken gaan koks het vaakst de fout in. Dat kan soms leiden tot giftige dampen. © fotopersburo Bert Jansen

Wie in de buurt van een drugslab woont, loopt het risico om iets verkeerds in te ademen, al lossen de dampen in de openlucht vrij snel op. En het explosiegevaar, waar nog weleens voor wordt gewaarschuwd? Dat zit volgens hem iets anders in elkaar: „Er wordt soms gebruikgemaakt van waterstof, dat kan ontploffen. Maar er is een groter risico dat enkele extreem brandbare stoffen in de fik vliegen. Dus je wilt zo’n lab echt niet langs je huis.”

Overdosis

Terug naar de scheikunde. Met amfetamine-olie is de drugsproducent er nog niet: olie consumeert niet lekker. Dat neemt je lichaam niet goed op. De oplossing heet kristalliseren. De olie wordt met behulp van een zuur omgezet in een soort zoutkristallen. Als je dat weer fijnmaalt, houd je het witte poeder over dat vaak wordt gesnoven. Soms wordt er een tabletje van gemaakt.

Dat laatste is bij MDMA een stuk gebruikelijker: de xtc-pil. Daarvan staat de productielijn rechts in het proeflab opgesteld. Drie basisstappen zijn er: olie maken, kristalliseren en tabletteren. De productielijn eindigt hier bij een grote bak. Zo eentje waar op de bouw het cement in wordt klaargemaakt. De kok mengt hier MDMA met hulpstoffen, zodat de xtc-pillen later niet uit elkaar brokkelen. Dat mengen komt nog best nauw, weet Joost. „Voor je het weet zit er in de ene pil veel meer MDMA dan in de andere, omdat je niet goed hebt gemengd. En kan een gebruiker een overdosis krijgen.”

De tweede kookstap bij het maken van de amfetamine en de 'cementbak' waarin de speed wordt bereid.

De tweede kookstap bij het maken van de amfetamine en de ‘cementbak’ waarin de speed wordt bereid. © fotopersburo Bert Jansen

Op een tafeltje naast de ‘cementbak’ staan allerlei potjes met kleurstoffen. In de wereld van MDMA worden die gebruikt om een onderscheidende xtc-pil te maken. Wie wil opvallen, moet niet aankomen met een pil in de vorm van een paracetamolletje.

Kogelkamer

De juiste vorm aan de xtc-pil geven doen de koks met het meest indrukwekkende stukje machinerie in dit proeflab: de tabletteermachine. Je hebt er met één stamper, om het poeder in de juiste vorm te persen, maar ook met twaalf. Joost zet die laatste aan. De cilindervormige stampers staan in een cirkel opgesteld, die ronddraait. Op volle snelheid is het net de kogelkamer van een revolver die je hard rond laat draaien. Elke seconde spuwt het apparaat zeven pillen uit: oftewel 25.000 pillen per uur.

De tabletteermachine in het proefdrugslab. Elk seconde spuwt deze machine zeven pillen uit.

De tabletteermachine in het proefdrugslab. Elk seconde spuwt deze machine zeven pillen uit. © fotopersburo Bert Jansen

Zowel de productie van amfetamine als MDMA duurt van begin tot eind nog geen 24 uur. En het ziet er nog wel zo ingewikkeld uit. „Dat valt wel mee, hoor”, zegt Joost. „Die koks zijn ook echt geen chemici. Meestal is er een chef-kok die alles neerzet en de koks leert wat ze moeten doen. Ik kan het jou ook in een halfuurtje leren.” Om daar meteen aan toe te voegen: „Maar dat doe ik natuurlijk niet.”