Van lachgas ga je níet lachen en het is óók geen helium; Cambium-scholieren stuiten op veel onwetendheid

ZALTBOMMEL – Amy van Hees, Fleur van Wel en Bente Ackermans doken voor het Cambium College in het onderwerp lachgas. Ze ontdekten dat er een hoop onwetendheid is en dat de naam lachgas eigenlijk nergens op slaat.

Nee, nee, nee haasten Amy van Hees, Bente Ackermans en Fleur van Wel zich te zeggen: zelf hebben ze nooit lachgas gebruikt. Of gezien dat anderen dat deden. ,,Ja, één keer tijdens Koningsdag in Breda. Eén of twee mensen met ballonnen. Maar dat was dus in de stad. Niet hier in de buurt. Het is ook niet dat we hier patronen op straat hebben zien liggen.’’

Op school, het Cambium College in Zaltbommel, stonden ze niet meteen te juichen toen ze met het onderwerp lachgas op de proppen kwamen voor hun profielwerkstuk. Onderdeel van het laatste jaar op de middelbare school en in hun geval van het vak scheikunde.

,,Iedereen ging er vanuit dat lachgas een vorm van drugs is. We wilden eerst zelf lachgas maken – is niet zo heel moeilijk – maar dat mocht niet. Omdat we al een eind waren met dit project en het onderwerp actueel is, zijn we er wel mee doorgegaan.’’

Eigenlijk best raar bedacht, de naam lachgas

Overlast, vervuiling, ongevallen in het verkeer, verboden op festivals en in sommige gemeenten; dat is wat je hoort over lachgas. ,,Niet  over de feesten waar het goed bij gaat.’’ Maar hoe gevaarlijk is het nu eigenlijk? Kan het kwaad? En kun je er aan verslaafd raken?

Een ballon met lachgas. Het in- en uitademen ervan zorgt voor een roes van een paar minuten.

Een ballon met lachgas. Het in- en uitademen ervan zorgt voor een roes van een paar minuten. © ANP XTRA

,,Van alcohol weet iedereen wat het effect is, en van drugs ook, maar over lachgas bestaat veel onwetendheid. Het wordt ten onrechte heel erg vergeleken met helium – ‘Daar krijg je toch een piepstem van?’ – en wat ook niet klopt, is het idee dat je er van gaat lachen. Als je lachgas hebt gebruikt, gaan de mensen om je heen wellicht om jouw gedrag lachen. De naam is eigenlijk best raar bedacht.’’

Lachgas wordt gebruikt bij narcoses of verdovingen, in slagroomspuiten en om het vermogen van automotoren te verhogen. In 2016 ging het van de Geneesmiddelenwet over naar de Warenwet.  Want geen ‘therapeutische werking’.  Sindsdien wordt het recreatieve gebruik van lachgas niet gezien als onrechtmatig gebruik van een geneesmiddel. Het gevolg: veel meer gebruik, maar ook een stijging van het aantal verkeersincidenten en gezondheidsklachten.

Zintuigen als je gehoor en zicht gaan minder goed werken. Je zenuwstel­sel kan verdoofd raken door een tekort aan vitamine B12. Door zuurstofte­kort kun je flauwval­len, hoofdpijn krijgen en misselijk worden.’’

Amy van Hees, Bente Ackermans en Fleur van Wel , Cambium College Zaltbommel

Via internet is eenvoudig en voor een prikkie – 50 patronen voor 12 euro – aan lachgas te komen. Het wordt vervolgens via een slagroomspuit in een ballon gespoten. Of grootschaliger via een cilinder. ,,Een ballon met lachgas wordt in een club of op een festival meestal voor een muntje van 2,50 tot 3 euro verkocht.’’ Even duur als een colaatje. Het in- en uitademen ervan zorgt voor een roes van een paar minuten.

,,Je begint aan een narcose, maar je neemt niet genoeg om ook echt in een diepe slaap te vallen. Zintuigen als je gehoor en zicht gaan minder goed werken. Je zenuwstelsel kan verdoofd raken door een tekort aan vitamine B12. Door zuurstoftekort kun je flauwvallen, hoofdpijn krijgen en misselijk worden.’’

Kan het kwaad?

Het gebruik van lachgas is niet heel gezond, maar ook niet direct verslavend of heel schadelijk, concluderen de havo-scholieren, alle drie 16 jaar oud. ,,Je kunt het vergelijken met roken. Eén keer een sigaret is nog niet zo erg, maar op langere termijn kan het wel gevolgen hebben.’’ Een blijvende verlamming bijvoorbeeld. ,,We hebben zelf ontdekt dat je hele kleine stukjes metaal van het patroon binnenkrijgt.’’

Ze hebben nu zeker niet méér de neiging om het zelf eens uit te proberen. ,,We hebben veel lol gehad tijdens de opdracht. Daar was geen lachgas voor nodig.  Het beeld over ons onderzoek is positiever dan toen we begonnen, omdat het veel vragen beantwoordt.’’