Verwarring om Opiumwet: ook Halsema weet even niet meer of je een paar gram coke op zak mag hebben

Elke Nederlander wordt geacht de wet te kennen. Maar met de Opiumwet valt dat niet altijd mee, zo bewijst een gesprek dat de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema voerde met stadsomroep AT5.

Burgemeester Femke Halsema. Beeld ANP

Op de opmerking van de interviewer dat het toch strafbaar is om een aantal gram cocaïne op zak te hebben, antwoordt Halsema stellig: ‘Nee.’ Vervolgens begint ze te stamelen: ‘Je mag een gebruikersvoorraad… mocht je nou een gebruikersvoorraad? Nou, weet ik veel. Ik begin heel erg te twijfelen.’ Ook de interviewer weet het even niet meer en dus besluiten ze maar over te gaan op een ander onderwerp.

advertentie

Het is een passage uit het tweewekelijkse Gesprek met de burgemeester, waarin Halsema vrijdag werd bevraagd over haar pogingen grip te krijgen op de ‘ondermijnende drugscriminaliteit’ in de stad. Het aanpakken van die ondermijning, waarbij de onderwereld zich laat gelden in de bovenwereld, is topprioriteit voor de burgemeester. De interviewer vraag in hoeverre Halsema vindt dat gebruikers van drugs aangepakt moeten worden. Uit onderzoek blijkt dat er dagelijks in Amsterdam ongeveer vier kilo cocaïne wordt gebruikt. Halsema’s voorganger waarnemend burgemeester Jozias van Aartsen hekelde de vrijheid-blijheidcultuur in de Amsterdamse drugsscene.

‘Natuurlijk is het goed dat je al gebruiker te realiseren van welke handelssystemen ze deel uitmaken’, zegt Halsema. ‘Jongens die de drugs bezorgen zijn bijvoorbeeld jong en kwetsbaar.’ Maar energie steken in het opsporen van drugsgebruik ziet zij om twee redenen niet zitten: er is gebrek aan politie en gebruik van drugs is niet strafbaar. Dan volgt de verwarring over de grammen coke.

Vertwijfeling

‘Prachtig, de vertwijfeling in de ogen van Halsema’, zegt de Groningse hoogleraar algemene rechtswetenschap Jan Brouwer na het zien van het fragment. Brouwer, die het Nederlandse drugsbeleid al jaren bestudeert, begrijpt dat de Opiumwet voor verwarring zorgt. ‘Die is inmiddels zo ingewikkeld dat hij feitelijk onleesbaar is.’ Ook politiemensen en zelfs rechters zijn soms niet goed op de hoogte, aldus Brouwer. Maar een burgemeester die dagelijks besluit of panden gesloten moeten worden als er drugs wordt aangetroffen, zou volgens de professor ‘toch iets beter moeten weten’.

Brouwer: ‘De regel is deze: elk werkwoord in combinatie met drugs is strafbaar, behalve gebruik. Voor bezit van harddrugs en softdrugs geldt daarnaast dat het Openbaar Ministerie geen vervolging instelt als het gaat om minder dan 0,5 gram. Voor hennep geldt een grens van 5 gram.’

Dat weet de burgemeester natuurlijk best, zegt een woordvoerder van Halsema. ‘Er was slechts sprake van een misverstandje. Zij dacht dat het ging over gebruik, en dat is dus niet strafbaar.’