Dag agent, de gemeentelijke boa neemt het roer over

download (2)

De buitengewone opsporingsambtenaar (boa) rukt op. Terwijl de politie bezuinigt, nemen gemeenten massaal eigen toezicht-houders in dienst. Soms gewapend met pepperspray, soms met slechts een portofoon.

Kleine ergernissen, zoals hondenpoep of rommel op straat. Foutparkeren. Dat zijn zaken waar oom agent steeds minder naar omkijkt. ,,De veiligheidszorg in de openbare ruimte is niet langer het exclusieve domein van de politie”, schrijven onderzoekers Bas van Stokkum en Pim Foekens van de Radboud Universiteit in het recent verschenen rapport Stadshandhavers.

In dat rapport staat dat de opkomst van gemeentelijke boa’s leidt tot een berg problemen. Zo werken politie en boa’s nogal eens slecht samen. Ook is vaak volstrekt onduidelijk wat boa’s nou wel of niet mogen.

Dat weerhoudt gemeenten er niet van om de eigen stadswachten verder op te tuigen. Zo willen Alkmaar, Oss, Leeuwarden, Hengelo en Ede hun handhavers nog dit jaar uitrusten met een wapenstok of pepperspray. In nog eens negen gemeenten wordt nagedacht over de aanschaf van handboeien, steek- en kogelwerende vesten, portofoons en bodycams.

De politietop is niet happig op het bewapenen van boa’s

Wiep van der Pal, voorzitter belangenbehartiger BOA ACP

Budget
Dat blijkt uit een enquête door het ADonder de zestig grootste gemeenten. In zestien plaatsen worden plannen gemaakt voor de uitbreiding van het aantal boa’s. Andere gemeenten willen dat ook, maar hebben er geen geld voor. ,,Het is nodig, maar we hebben geen budget”, zegt een woordvoerder van de gemeente Hengelo.

De meeste boa’s gaan nu al met portofoons en veiligheidsvesten de straat op. In bijna de helft van de gemeenten kunnen toezichthouders herrieschoppers met handboeien afvoeren. De wapenstok wordt een stuk minder gebruikt: in slechts acht gemeenten.

,,Het Openbaar Ministerie moet altijd toestemming geven voor het gebruik van geweldsmiddelen”, vertelt Wiep van der Pal, voorzitter van belangenbehartiger BOA ACP. ,,Daarvoor wordt advies ingewonnen bij de politie. We zien dat het daar vaak stukloopt. De politietop is niet happig op het bewapenen van boa’s.”

Ik zeg niet dat elke boa pepper-spray moet krijgen. Ik pleit wel voor maatwerk

Wiep van der Pal, voorzitter belangenbehartiger BOA ACP

Dat stoort Van der Pal. ,,Ik zeg niet dat elke boa pepper-spray moet krijgen. Ik pleit wel voor maatwerk. Boa’s in Drachten hebben de taak van ‘gastheer’ op straat. Maar boa’s in Amsterdam worden ook in het nachtleven ingezet om horecadiensten te draaien. Het is verstandig om deze handhavers beter uit te rusten. Natuurlijk na een deskundige training.”

Zo’n 40 procent van de grote gemeenten geeft aan dat toezichthouders het afgelopen jaar zijn mishandeld. Gemeenten willen hun boa’s om die reden zwaarder bewapenen.

Geweldsmonopolie
,,Een gevaarlijke ontwikkeling”, vindt voorzitter Geert Priem van politievakbond ANPV. ,,In dit land hebben we afgesproken dat het geweldsmonopolie bij politie en Defensie ligt. Als dat verschuift, loop je het risico dat minder geoefende boa’s in de problemen komen en zelfs fouten maken.”

Een gevaarlijke ontwikkeling. In dit land hebben we afgesproken dat het geweldsmonopolie bij politie en Defensie ligt

Geert Priem, voorzitter politievakbond ANPV

Ook Pieter van Vollenhoven, voorzitter van de Stichting Maatschappij en Veiligheid, kijkt kritisch naar de terugkeer van ‘een nieuw soort gemeentepolitie’. ,,De vorming van de Nationale Politie moet juist voor meer eenheid zorgen. Als ik kijk naar de handhaving van de openbare orde, zie ik steeds meer versnippering. Boa’s in verschillende plaatsen hebben verschillende bevoegdheden en bewapening en zijn verschillend opgeleid.”

Dat is volgens Van Vollenhoven ‘absoluut een probleem’. ,,In de ene plaats oordeelt een boa anders dan in een andere plaats. Daar schiet de burger niets mee op.”

De korpsleiding van de Nationale Politie is voorstander van de samenwerking met boa’s. Maar toezichthouders moeten zich wel richten op de kleine ergernissen, zegt een politiewoordvoerder. ,,De boa is specifiek opgeleid voor haar taak en onvoldoende getraind voor de diversiteit en complexiteit die handhaving van de openbare orde met zich mee kan brengen”, aldus de woordvoerder.