Gevangenissen Leeuwarden en Veenhuizen krijgen ‘vadervleugel’

De penitentiaire inrichtingen in Leeuwarden en Veenhuizen krijgen een speciale ‘vadervleugel’, waar vaders hun kinderen kunnen zien en meer betrokken blijven bij hun gezin. Dat zou leiden tot een kleinere kans op terugval in de criminaliteit bij de vader en beperking van de schade van die gevangenschap bij het kind.

“We hebben al de familiekamer en bouwen dat vanaf 1 januari rustig verder op”, zegt Anna Nijstad, directeur van de PI in Leeuwarden. “Want het moet wel goed gaan. Het is niet de bedoeling dat het een soort pretpark wordt. Het kind staat centraal en wie mee wil doen moet keihard werken om te voorkomen dat hij straks weer in de criminaliteit terechtkomt. Gemotiveerd zijn en zich goed gedragen.”

Nauw contact

Ook komt er voor elke vader die meedoet een plan waarin is vastgelegd waar hij staat, wat de problemen zijn, wanneer hij vrijkomt en wat er kan worden gedaan voor hem en voor het kind. Partijen waarmee de gevangenis nauw contact heeft, zoals Jeugdzorg en de reclassering, worden daarbij betrokken.

Zowel in de gevangenis in Leeuwarden als in Veenhuizen wordt vanaf 1 januari een groep van twintig vaders op een aparte afdeling bij elkaar gezet. “Daar hebben ze bijvoorbeeld een gezamenlijke recreatieruimte waar ze hun ervaringen ook kunnen delen en van elkaar kunnen leren”, zegt Nijstad.

Gezinsgevoel

“Bovendien haal je ze op die manier een beetje uit de gevangeniswereld en versterk je dat gezinsgevoel. We hebben vaders die zeggen dat ze de criminaliteit zijn ingegaan om voor hun kind de duurste Nike’s te kopen. Maar wij leren ze zo dat het veel belangrijker is om je eigen kind te kunnen voorlezen, of er te zijn voor een goed gesprek als het wordt gepest op school.”

Vooruitlopend op de proef die op 1 januari begint, is in de gevangenis in Leeuwarden al begonnen met het werken met tablets, waarmee de vaders kunnen skypen met hun kind. Nijstad: “Dat zijn natuurlijk beveiligde apparaten en de gesprekken worden gemonitord. Maar op die manier kunnen de vaders bijvoorbeeld hun kind welterusten zeggen of helpen bij het huiswerk. Of kunnen ze toch aanwezig zijn bij tien-minuten-gesprekken op school.”

“Kinderen hebben veel last van de gevangenschap van hun vader. Ze ondervinden er schade van”, zegt Nijstad. “Wij buigen er ons nu over hoe we voor hen kunnen zorgen en die vaderrol kunnen versterken. Soms is het contact door het delict van de vader verbroken en wordt dat bij ons in de familiekamer weer hersteld.”

Wales

De aanpak in de gevangenissen is gebaseerd op het systeem in Wales, dat daar al langer wordt toegepast. Nijstad: “Je ziet daar dat de kans op recidive minder groot is. En dat is belangrijk, want criminaliteit wordt vaak overgegeven van vader op zoon en dat is vrij tragisch, dat zien we hier ook. Soms zelfs grootvader, vader en zoon. En als je hiermee een kind kunt helpen, kun je daar geen nee tegen zeggen.”

Ik kan mijn dochter eindelijk trakteren.

Een gevangene die nu contact heeft met zijn dochter

Het AD sprak met een gevangene die meedoet van de proef. In de bezoekersruimte voor gedetineerden kon hij zijn kind niet aanraken, maar in de vrolijke kamer waar hij nu geregeld zit, knuffelt hij met zijn dochtertje en doet hij spelletjes met haar. “Ik kan mijn dochtertje nu eindelijk trakteren