Toestand rond Barbie dwingt iedereen tot nadenken

Bijna 20 jaar reality-tv in Nederland resulteert in een mysterieuze toestand rond Barbie, de grootste ster die het genre in ons land heeft voortgebracht. Niet alleen RTL, maar ook wij kijkers moeten ons eens flink achter de oren krabben, vindt tv-columnist Angela de Jong.

 

 

Barbie met zoon Milano.

Barbie met zoon Milano. © RTL

Je zou er bijna om lachen als het niet zo intens treurig was. Samantha de Jong, sinds Oh oh Cherso in het collectieve geheugen gebeiteld als Barbie, wist afgelopen jaren elke nieuwe stap in haar leven uit te venten en om te vormen tot een tiendelige docusoap. Maar nu er echt iets ergs aan de hand is, blijven de details binnen de muren van haar Scheveningse benedenwoning. Ondanks dat we allemaal wel kunnen raden wat er ongeveer is gebeurd, passen media ineens voor dit allerlaatste stukje confronterende real life.

Noem het de even trieste als onvermijdelijke apotheose van bijna 20 jaar reality-tv in Nederland, met Big Brother als beginpunt. Voor die tijd had je ook al shows die onder die noemer vielen, van Bananasplit tot alle 06-11-programma’s. Maar Ruud, Bart en al die anderen die zich in 1999 vrijwillig lieten opsluiten in een prefab huis in Almere luidden een nieuw hoofdstuk op televisie in: gewone mensen die bij gewone dingen als koken, slapen en ruziemaken gevolgd werden door de camera en instant sterren werden waar we met zijn allen álles van wilden weten en vooral zien.

Ontwikkeling

Het genre heeft zich razendsnel ontwikkeld. Zaten de hoofdpersonen eerst in een gecontroleerde omgeving als een huis of bus, later verplaatsten de series ze naar hun eigen habitat, waardoor ook Bekende Nederlanders als Frans Bauer en Jan Smit interessant werden om te volgen. Waarna de focus verschoof naar Roy Donders, Bobbi Eden en Peter Jan Rens, oftewel excentrieke dan wel omstreden of schaamteloze types. Zoals de vrouw-met-de-baard vroeger de populairste attractie was op kermissen, zijn reallifesoaps anno 2018 vooral succesvol als ze ons gewone stervelingen een kijkje bieden in een totaal andere wereld. Dat een gewóón iemand gewóón boodschappen doet, daar kun je niet meer mee aankomen. Het moet meer, verder, grover, shockerender.

Samantha de Jong, beter bekend als Barbie uit Oh Oh Cherso, en haar voormalig echtgenoot Michael van der Plas zoenen elkaar na hun huwelijksceremonie in het Haagse stadhuis op de Groenmarkt in Den Haag.

Samantha de Jong, beter bekend als Barbie uit Oh Oh Cherso, en haar voormalig echtgenoot Michael van der Plas zoenen elkaar na hun huwelijksceremonie in het Haagse stadhuis op de Groenmarkt in Den Haag. © ANP Kippa

Barbie weet er alles van. Ze viel door haar eigengereide, schaamteloze gedrag al snel op in de groep Hagenezen die vakantie vierde in Griekenland voor de camera’s van RTL5. Er volgde rap een eigen serie. En nog een. En nog een. Want zeg eens nee als je carrièreperspectief verder niet heel groot is. Als er geen ‘haakje’ was in haar eigen leven, werd er wel een plot verzonnen. Tot en met de laatste reeks, die volgens haar ‘de meest leugenachtige’ was van allemaal. Ze vond zichzelf na afloop terug als single moeder van twee kinderen in de bijstand. Dat had het haar dus opgeleverd om acht jaar lang gewillig door elke hoepel te springen die producent, omroep, manager of welke aasgier dan ook haar voorhielden à 25.000 euro.

Begeleiding

Laat het een les zijn voor elke tiener die droomt van een bestaan als realityster. Zoek iemand om je te begeleiden, wantrouw iedereen die uit zichzelf op je afkomt. Denk vooral zelf na over elke stap, zo doet Kim Kardashian het ook. RTL moet ondertussen geducht bij zichzelf te rade gaan en afvragen wat haar aandeel is in de affaire. Is Samantha genoeg begeleid, is er genoeg nazorg geboden? Is ze niet over de spreekwoordelijke rand geduwd? Had de zender haar niet wat meer tegen zichzelf en de wolven in de buitenwereld moeten beschermen?

Medeplichtig

Columniste Angela de Jong

Columniste Angela de Jong © Shody Careman

Maar ook wij, de kijkers, moeten ons eens achter de oren krabben. Wij zijn ook medeplichtig. Wij zaten erbij en keken ernaar hoe een 28-jarige steeds gekker ging doen. Vonden het maar wat grappig dat ze met een gebruikte tampon in haar hand door de kamer danste met haar kinderen. Dat ze Michael weer eens de huid vol schold of op de operatietafel lag voor een nóg een grotere cupmaat. Dat het om een mens van vlees en bloed ging, iemands dochter, een moeder van twee kleine kinderen in plaats van een fictief tv-personage dat louter op aarde was voor ons kijkgenot, vergaten we voor het gemak even.

Het zal een helse toer worden voor Barbie om zichzelf terug te vinden, zonder vooraf uitgeschreven tv-script, zonder camera’s, in de anonimiteit. Een welgemeend advies: als ze zich maar niet laat verleiden tot nog één reeks – ‘ah toe meid, eentje maar’ – onder de noemer ‘Barbie komt er weer bovenop’.