Chatdienst onderwereld opgerold, en nu? Criminelen gaan elkaar weer opzoeken

ELST – Blackbox Security uit Elst, dat beveiligde telefoons aan criminelen leverde, had zijn zaakjes niet goed voor elkaar.

Het wordt de komende tijd extra druk in parkeergarages, wegrestaurants en andere plaatsen waar criminelen van oudsher onderling hun duistere zaken regelden.

Dat de politie de extra beveiligde telefoons van het bedrijf Blackbox Security uit Elst heeft weten te kraken, zorgt voor veel onrust in de onderwereld, verwacht veiligheidsdeskundige Bernard van Gastel van de Radboud Universiteit.

,,Ook criminelen die cryptofoons van andere leveranciers hebben, zullen die voorlopig zo min mogelijk gebruiken. Als de politie dit kan, wat kunnen ze dan nog meer, zullen ze zich afvragen.’’ En dus zal de ouderwetse rendez-vous weer meer plaatsvinden.

Protocol niet gekraakt

Over de manier waarop de politie kon inbreken op de server van het Betuwse bedrijf, waar het chatprogramma IronChat op draaide, is weinig bekendgemaakt. ,,Maar ik ga er vanuit dat het bedrijf de versleuteling verkeerd heeft ingezet’’, zegt Van Gastel. Daardoor kon de politie alleen de communicatie tussen telefoons van Blackbox Security volgen.

Het ligt niet voor de hand dat de politie ook het zogenoemde protocol van het programma IronChat, waarmee de telefoons waren verbonden, heeft weten te kraken. Dit protocol wordt door veel apps gebruikt, dan zou de politie nog veel meer versleutelde communicatie kunnen volgen. ,,De politie heeft daarvoor echter niet de expertise in huis. Maar wat de politie nu heeft gedaan is ook knap. Vooral dat ze zo lang konden meeluisteren, zonder dat de beheerder van de server en de gebruikers dat door hadden.’’

Fouten gemaakt

Dat laatste wijst er ook op dat het Betuwse bedrijf zijn zaakjes niet op orde had, zegt beveiligingsexpert Brenno de Winter uit Ede. ,,Ze hebben daar echt fouten gemaakt.’’ Zo was ook de sleutel om de beveiligde informatie te ontsluiten niet moeilijk te vinden. Die stond gewoon op de server.

De verkoop van cryptofoons is op zichzelf niet strafbaar. Advocaten, medewerkers van de veiligheidsdienst en regeringsfunctionarissen gebruiken ze ook, om afluisteren door wie dan ook te voorkomen. Die telefoons worden onder meer verkocht door grote internationale bedrijven. ,,Die opereren heel transparant. Daarnaast zijn er vermoed ik veel kleine bedrijfjes als Blackbox Security die in de onderwereld opereren. Het is niet moeilijk telefoons te versleutelen en je kunt er veel geld mee verdienen’’, zegt Bernard van Gastel van de Radboud Universiteit. Bas W. verkocht zijn telefoons voor 1.500 euro per stuk, exclusief een abonnement van 750 euro.

Gevoelige slag

De auto van Danny M. werd door gemaskerde mannen in brand gestoken.

De auto van Danny M. werd door gemaskerde mannen in brand gestoken. © Politie

De politie heeft de georganiseerde misdaad een gevoelige slag toegebracht, zegt de Nijmeegse strafrechtgeleerde Henny Sackers. ,,Als de politie zich in deze zaak gehouden heeft aan de wettelijke voorschriften voor het meeluisteren, dan kan dit mogelijk als bewijs worden gebruikt.’’

Twee jaar geleden werd de server van het Nijmeegse bedrijf van Danny M., die eveneens handelde in beveiligde telefoons, in beslag genomen. De data van dit bedrijf zijn in tal van misdaadzaken gebruikt en ook door rechters overgenomen.

Het Openbaar Ministerie behandelt het openen van versleutelde communicatie als een telefoontap. ,,Dit valt onder bijzondere opsporingsmethodes die we inzetten als er sprake is van zware strafbare feiten. We moeten dan wel toestemming vragen aan de rechter-commissaris’’, zegt een woordvoerder. Wanneer die toestemming is gegeven en hoe lang de politie het chatverkeer van de criminelen heeft gevolgd, wil het OM in het kader van het onderzoek niet zeggen.

Wie is Bas W.?

– Directeur Bas W. (46) van Blackbox Security was een nette man, zeggen mensen die hem kennen. ‘Een handige IT’er’ die zich van game-designer langzamerhand ontpopte tot handelaar in cryptofoons die werkten via het chatprogrmma IronChat.

– Hij bezit zowel in Huissen als in Millingen een woning, die hij allebei heeft onderverhuurd.

– W. en zijn 52-jarige compagnon uit Boxtel, die beiden vrijdagavond werden opgepakt, blijven nog zeker twee weken vastzitten, zo heeft de rechter-commissaris besloten. Beiden worden verdacht van het witwassen van geld en deelname aan een criminele organisatie.

– De telefoons die W. versleutelde en verkocht aan criminelen zouden zijn geleverd door Secure Data Systems uit Enschede. De 30-jarige eigenaar zit vast in Duitsland als verdachte in een drugszaak.

– Onlangs bleek dat een van de Tattookillers, zo genoemd vanwege grote tatoeages op hun rug, via IronChat opbiechtte moordplannen te hebben.