Grote drugsactie gevoelige klap voor misdaad

inOPINIE – Dat de politie er een keer wel in slaagt de criminaliteit een klap toe te brengen, kan burger in beweging brengen. Daarover schrijft Menno Jacobs, senior onderzoeker bij EMMA – Experts in Media en Maatschappij, dit opinieartikel.Op deze 4 april werden niet minder dan 55 arrestaties verricht van mensen die vermoedelijk betrokken zijn bij grootschalige georganiseerde drugscriminaliteit. Er werden zes drugslaboratoria ontmanteld, zeker 35 kilo synthetische drugs werd in beslag genomen, duizenden liters aan grondstof, wapens en ruim vier ton aan baar geld. Een grote vangst en alle kranten berichtten erover. Maar op Twitter en in de nieuwsmedia bleef het vervolgens stil. Indruk maakte het blijkbaar niet.

Geen gram of pil minder’
Wel kreeg Peter R. de Vries in het programma Pauw nog dezelfde dag de ruimte om ‘het rendement’ van de actie in twijfel te trekken en de aandacht te vestigen op ‘de argeloze burger’ die op de bewuste dag 1.500 man aan capaciteit moest missen die toch ook had kunnen worden ingezet op geweld, inbraak en zedendelicten. Bovendien zou er ‘geen gram of pil’ minder door verkocht worden. De Vries mag daarin gelijk hebben, het voedt tegelijkertijd het cynisme en de onverschilligheid die hierover onder burgers leeft. Het beeld, en de realiteit, is immers toch dat Noord-Brabant al vele tientallen jaren de extacy- en amfetaminefabriek is voor Europa. De hennepteelt viert hoogtij. Wat de politie doet, haalt kennelijk niet veel uit, althans de omvang van de problematiek wordt er niet kleiner van. Zodra een bende wordt opgerold, ontstaat op een andere plek weer een nieuwe. De dumpingen van chemisch restafval bedreigen mens en milieu, soms zelfs letterlijk in de eigen achtertuin. Kortom, het beeld bestaat dat de problemen ten aanzien van de productie van drugs in Noord-Brabant onhanteerbaar groot zijn en de politie structureel capaciteit tekort komt om er écht wat aan te doen.

Zwijgcultuur
Dat moedigt burgers niet aan om in actie te komen, als ze een vermoeden hebben van het bestaan van een lab of een plantage in hun directe omgeving. Horen, zien en zwijgen lijkt het motto te zijn, ook in de omgeving van de panden waar nu invallen zijn gedaan. De buren zeggen steevast er nooit iets van te hebben gemerkt. Deze ‘zwijgcultuur’, zoals hoogleraar criminologie Cyrille Fijnaut het in de Volkskrant noemde, is dus aan de ene kant wel begrijpelijk: ‘Mijn melding helpt waarschijnlijk niets, terwijl ik er mogelijk wel gevaar door loop’. Maar aan de andere kant is het ook schadelijk, want er wordt waarschijnlijk heel veel gemist, waar de politie, als wel was getipt, op had kunnen ingrijpen.

Ernstige verstoring
Je zou er moedeloos van kunnen worden. Oók als politieman of vrouw. Zo nu en dan maak je een ‘korte klap’ en dat is het dan. Het is en blijft vechten tegen de bierkaai, nu al tientallen jaren lang. Tegelijkertijd zien we dat veel vormen van criminaliteit al enkele jaren gestaag dalen. Dat is zeker niet één op één toe te schrijven aan de inzet of het rendement van de politie, maar het helpt de uitvoerende politieagent wel om zijn moreel op te schroeven. Hij of zij kan constateren dat we (de politie, de samenleving) op de goede weg zijn. Maar deze trend geldt niet voor georganiseerde (drugs)criminaliteit en ondermijning (de aantasting van het bevoegd gezag door versmelting van onder- en bovenwereld). En toch is nu dus het goede nieuws dat het een keer wel gelukt is. Er is weliswaar geen ‘beslissende slag’ uitgedeeld, maar er is wel een ernstige verstoring van de drugscriminaliteit in Noord-Brabant teweeggebracht. Dat is goed voor het moreel van de politiemedewerker die hier dagelijks mee te maken heeft. Dat geeft energie om ertegenaan te (blijven) gaan. Daarbij moeten we niet vergeten dat er, hoe je het wendt of keert, toch een gevoelige klap is uitgedeeld. De politie is met deze grootste actie ooit op dit terrein tot meer in staat gebleken dan zij tot nu toe heeft kunnen laten zien. Er is kennis en kapitaal uit de markt gehaald. Ook eerdere grootschalige acties en taskforces, bijvoorbeeld die op overvallen, hebben duidelijk effect gesorteerd. Met name omdat criminelen het met al die aandacht niet meer zo’n ‘aantrekkelijk’ delict vinden.

Tot slot is het gevolg van zo’n ‘klapdag’ dat ook de burger kan zien dat het dus toch kan. Dat de politie in staat is om zes productiecentra lam te leggen met de daarbij behorende bijvangst van wapens, geld en wat dies meer zij. En juist dat kan die zwijgzame burger weer in beweging zetten om niet alleen zijn ogen, oren en in dit geval ook neus open te houden, maar ook, bij een vermoeden van onraad, tot actie over te gaan.