Hoe een Fries in de hel van de Colombiaanse gevangenis belandt

Weinig Friezen kunnen op hun vijftigste zo’n sterk levensverhaal vertellen als Hylke Krikke. In zijn geliefde Colombia balanceerde de boerenzoon uit Tjalleberd met zijn geldwisseltruc en levensstijl op de rand van de illegaliteit. En er overheen, volgens de rechter.

Boek

De uitgelichte passages komen uit Hylke Krikkes zelf geschreven boek Hoe een Fries in de hel van de Colombiaanse gevangenis belandt. Het wordt herschreven en daarna uitgegeven door Just Publishers.

Op deze kille septemberochtend in Heerenveen zijn de tropen ver weg. Hylke Krikke (50) valt hier niet op als de lange en gezette ‘gringo’, maar is gewoon weer even Fries onder de Friezen. Alleen zijn accent (met vleugjes Spaans en Vlaams) en de Porsche 911 Turbo waarin hij rondrijdt, verraden dat hij de boerderij in Tjalleberd waar hij opgroeide al vele jaren geleden achter zich heeft gelaten.

Zijn ouders vonden dat hij voorbestemd was om de pleats over te nemen. Maar als puber werd hij er bijna gek van het geblaat van de schapen, schrijft Krikke in zijn boek ‘Hoe een Fries in de hel van de Colombiaanse gevangenis belandt’. Muziek en vrouwen hebben een veel grotere aantrekkingskracht op hem. Als twintiger is hij dj in verschillende kroegen en discotheken in Noord-Nederland, waaronder Fire Palace in Leeuwarden en Overtoom in Gorredijk

,,Maar het was niet genoeg voor me. Ik wilde wat van de wereld zien”, zegt Krikke. In de jaren negentig reisde hij bijna non-stop door Afrika, Azië en Zuid-Amerika, waar hij tussen het vele feesten door reisleider was – met name in Peru, Ecuador, Mexico en Guatemala – voor verschillende Nederlandse touroperators.

‘Ik wil graag 100.000 dollar wisselen.’ Zonder blikken of blozen staat de man aan ons loket. De man is kalm. Hij heeft een caja, een doos, bij zich. Een caja is een product uit de drugsindustrie, de man wil zijn drugsgeld wisselen. Hij blijkt niet één doosje bij zich te hebben, maar wel vijf.

,,Mensen uit Friesland begrepen er vaak weinig van. Wat moest ik daar nou, in Zuid-Amerika?”, zegt Krikke. ,,Dat is ook niet zo makkelijk uit te leggen. Het is denk ik vooral de relaxte sfeer en de puurheid van de mensen die me aantrok. En de mooie vrouwen.”

In 1997 emigreerde de reus uit Tjalleberd voorgoed. Dat hij nu, na 21 jaar in het buitenland – waarvan elf maanden onder erbarmelijke omstandigheden in de gevangenis en na het overleven van lymfeklierkanker – nog steeds elke zomer zijn moeder in Heerenveen kan bezoeken, mag een klein wonder worden genoemd.

Een diploma heeft hij niet, al had hij de meao bijna afgemaakt. ,,Maar wat ik op reis allemaal heb geleerd, daar kan geen universiteit tegenop”, beweert Krikke.

Ik heb de man geen vragen gesteld. Ik wil zelf niets met drugs te maken hebben. Anderzijds, als ik het geld niet voor hem wissel, doet iemand anders het wel en loop ik een flinke winst mis. Onze boekhouding is immers gezond en legaal.

Hij is een geboren handelaar en is niet bang aangelegd. Die combinatie was de basis van het geldwisselkantoor waarmee hij enorme geldbedragen binnenharkte. En waar hij nog steeds eigenaar van is.

Toen hij in januari 2003 door het centrum van Bogotá liep, viel hem op dat de vele geldwisselkantoortjes in de Colombiaanse hoofdstad een heel andere koers hanteren dan de banken. Een koers die veel gunstiger is voor de klant.

,,Ik besloot met peso’s euro’s te kopen op straat en die euro’s in Nederland op mijn rekening te zetten. Terug in Colombia pinde ik die peso’s weer terug in cash”, zegt Krikke. ,,Ik maakte op een volledig legale manier een mooiste winst. In de begintijd hadden we het dan over 23 cent per gewisselde euro.”

Ik sta buiten op straat een klant naar binnen te praten en denk terug aan mijn vader vroeger op de boerderij. Als het geboden bedrag voor zijn vee hem niet aanstond, wachtte hij rustig op de volgende koopman. ‘Sjoch Hylke’, zei hij. ‘Zie je die koe daar? Dat is een koopje. Altijd kopen.’ Zoals hij dat destijds deed in Friesland, zo sta ik hier nu ook voor mijn wisselkantoor in Bogotá. Snel, servicegericht, agressief verkopen. Dat is mijn strategie.

Het gunstige verschil is te verklaren door zwart geld dat bij de geldwisselkantoortjes binnenkomt en met een aantrekkelijke koers in het legale circuit wordt gebracht. De kantoortjes zijn sowieso al populair, omdat de banken vaak een commissie vragen en geld opnemen een bureaucratische uitdaging is.

Krikke begint zijn eigen wisselkantoor en noemt het ‘Euroamericana de cambios’. Binnen de kortste keren hebben hij en zijn Vlaamse vriend en businesspartner (,,mijn socio”) dertien man in dienst, van wie zij een flink deel met enorme bedragen cash de oceaan over laten vliegen voor de grote wisseltruc. Vaak legaal, soms illegaal. Zoals de vriendinnen die met 30.000 euro verstopt in hun haarband (60 briefjes van 500) naar Europa vliegen.

Aan het geld komt hij via leningen. Tegen woekerrentes, maar alsnog kan het makkelijk uit voor Krikke, die een steeds comfortabeler leventje begint te leiden in Bogotá.

Patrick van de ambassade vertel ik over de prostituée, over hoe bezopen ze bij mijn huis kwam, dat ze ineens bewusteloos raakte en hoe ik er nu, twee jaar later, van beschuldigd word haar te hebben verkracht. Ik vertel hem dat ze op deze manier geld van me wil hebben. Ik ben door de jaren heen een bekende geworden in Bogotá. Mensen weten dat ik geld heb.

In zijn boek beschrijft Krikke dat hij elke dag bang is dat zijn geld in beslag wordt genomen. Een keer gebeurt dat ook, als de douane in Madrid het niet vertrouwt en 300.000 euro afpakt. ,,Dat was schrikken”, zegt Krikke. ,,Maar na een paar jaar hebben we alles teruggekregen, met rente ook nog. Zolang je de herkomst van het geld kunt verantwoorden, is er niks aan de hand.”

In 2010 belandt Krikke in de gevangenis, maar voor een heel ander feit. Hij wordt aangeklaagd en veroordeeld voor verkrachting van een prostituee. Volgens de vrouw heeft Krikke hem gedrogeerd en misbruikt. ,,Ze was zo dronken als een paard en viel al na een paar minuten bewusteloos op de grond”, is zijn lezing. Hij sleepte haar de gang op voor wat frisse lucht. Krikke dacht dat het daar bij zou blijven, maar werd een paar maanden later op het vliegveld opgepakt toen hij Colombia in wilde reizen. Ze had aangifte gedaan. Krikke is er nog altijd van overtuigd dat het een oplichterstruc was.

Hij belandt in verschillende overbevolkte gevangenissen, waar hij met zijn geld uiteindelijk wat privileges afdwingt. ,,Onschuldig in de Colombiaanse gevangenis”, zegt Krikke. ,,Het was een hel.”

‘Hé Hitler!’, hoor ik iemand door de tralies gillen. Zo word ik vaak aangesproken in Zuid-Amerika. Maar ook hoor ik: ‘Hé Hylke! Hé Holandès’, van mensen die me nog kennen van Paloquemao. Steeds meer mensen beginnen te gillen en te schreeuwen. Het is het gebruikelijke ritueel voor nieuwkomers. Men slaat op de muur om lawaai te maken en het geloei wordt erger en erger. Ik kijk nogmaals omhoog en barst in wanhoop uit.

In 2014 weet hij zich met heel veel smeergeld vrij te kopen. ,,De hele grap heeft me meer dan 200.000 euro gekost”, zegt Krikke. Zijn straf wordt omgezet in huisarrest. Kort hierna vlucht hij via Ecuador naar zijn vriend Dirk in Antwerpen, waar in het ziekenhuis Hodgkin, lymfeklierkanker, bij hem wordt geconstateerd.

,,Inmiddels gaat het helemaal goed met me”, zegt Krikke. ,,Ik zou eigenlijk een of andere transplantatie hebben moeten ondergaan. Zeg maar een complete reset van je lichaam. Maar ik geloof niet dat ik die ziekte nog eens krijg.”

Morgen stapt Krikke op Schiphol weer op het vliegtuig. Niet naar Colombia, waar hij direct zou worden opgepakt. De zaak loopt nog in hoger beroep. Hij gaat naar Thailand, waar zijn zeventien jaar jongere Colombiaanse vrouw Sandra en hun zoontje Dirk (vernoemd naar zijn Vlaamse maat) op hem wachten op het eiland Ko Samui. Daar hebben ze zich voorlopig gevestigd. ,,Ik denk dat ik het eerst even rustig aan doe”, zegt Krikke. ,,Maar misschien ook niet