De twee gezichten van Astrid Holleeder

Als jurist gaf Astrid Holleeder deze week de rechtbank een college holleederologie. Vrijdag kwam haar onderwereldstem naar boven. „Dit is toch niet gewoon? Je moet zelf naar een dokter!”

Geblindeerde autos komen aan bij de rechtbank in Amsterdam Osdorp voor de voortzetting van de strafzaak Holleeder.Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP 

Astrid Holleeder heeft twee registers, twee stemmen waarmee ze verschillende werelden kan bedienen. Soms zegt ze „Willem heeft”, dat is haar juristenstem. En soms zegt ze „Willem heb”, dat is haar onderwereldstem. Astrid vertelde in 2015 aan NRC dat ze een soort alter ego heeft ontwikkeld: de Astrid die begin deze eeuw de vertrouweling werd van Willem Holleeder.

Deze week kregen we de twee gezichten van Astrid Holleeder opnieuw te zien. Op maandag, toen ze werd verhoord door de rechter, zagen we vooral de jurist. De vrouw die alle rechters, officieren van justitie en advocaten kennen met een toga aan. Ze sprak over ‘jullie’ en ‘wij’, om te laten zien hoe anders haar wereld buiten de rechtbank is.

Ze vertelde hoe het eraan toeging in de Jordaan en in haar familie. Hoe zij, haar zus Sonja en hun kinderen een modus hebben gevonden om met hun broer Willem te leven. De man tegen wie ze uiteindelijk is opgestaan omdat ze vond dat hij gestopt moest worden.

Astrid probeerde uit te leggen hoe ze onderling communiceerden, volledig geconditioneerd. Er mocht over de telefoon niks gezegd worden waar haar broer last van zou kunnen hebben. Ze deed de handgebaren na die Willem gebruikte. Het had soms iets weg van een college ‘holleederologie’.

Lees meer over de grote belangstelling voor het proces: De rij van ‘Holloten’ groeit met elke zittingsdag

Goudsnip

Vrijdag veranderde haar toon. Vrijwel meteen nadat advocaat Sander Janssen het woord had gekregen, klinkt de scherpe stem van Astrid Holleeder. Het gaat dan over een heikel onderwerp: het onderzoek naar de criminele erfenis van Cor van Hout. De verdediging van Holleeder stelt dat Astrid en Sonja Holleeder hebben gelogen in hun verklaringen in deze zaak.

Dat laat ze zich niet aanleunen. „Vergeet niet dat hij ook een cliënt had in die strafzaak”, aldus Astrid Holleeder over Janssen. „In haar zaak zei je heel andere dingen dan dat je nu zegt.” Astrid heeft het over „allerlei verdachtmakingen” waar Janssen mee komt. „Ik laat me hier voor de rechtbank niet wegzetten als een foute advocaat”, schreeuwt ze. De emotie loopt zo hoog op dat rechtbankvoorzitter Wieland ingrijpt: „Mevrouw Holleeder, uw reputatie bij de rechtbank is onberispelijk.”

“Ik laat me hier voor de rechtbank niet wegzetten als een foute advocaat”

Daarna houdt Janssen tal van afgeluisterde gesprekken voor waaruit zou moeten blijken dat Willem Holleeder niet het „monster” is dat zijn zus van hem maakt. Ook op dat punt verweert Astrid Holleeder zich stevig: „Jullie nemen kennis van een schijnwereld die heel anders is dan hoe het lijkt. Wat mijn broer doet, is niets anders dan desinformatie creëren.”

Janssen heeft moeite met die stelling, zegt hij, en houdt gesprekken voor tussen Willem Holleeder en de kinderen van zus Sonja en broer Gerard Holleeder. „Zegt u nou echt dat dit allemaal gespeeld is?”, vraagt Janssen. Astrid Holleeder houdt vol dat de familie geconditioneerd was: iedereen wist wat je wel en niet mocht zeggen over oom Willem.

Kankerhoer

Dan laat Janssen een gesprek met Willem horen dat Sonja heeft opgenomen. Het is het inmiddels beroemde gesprek waarin Willem Sonja uitscheldt voor „kankerhoer”. Nadat Willem eerst heeft gezegd dat hij haar en haar kinderen wat wil aandoen, zegt hij aan het eind dat ze niet bang hoeft te zijn voor haar kinderen. „Ik hou van die kinderen”, zegt Willem dan.

Hij zegt het hier zelf, aldus Janssen. „Als je dit als houden van presenteert, moet je zelf ook naar een dokter”, reageert Astrid Holleeder scherp. „Dit is toch niet gewoon? Zo spreek je toch niet over kinderen? Dit is de reden dat ik mijn broer een psychopaat noem. Niemand gaat hier zeggen dat het normaal is om zo over kinderen te spreken.”