Zware crimineel niet meer na tweederde van celstraf vrij

Daders van zware misdrijven komen niet meer vanzelfsprekend na tweederde van hun gevangenisstraf voorwaardelijk vrij. De voorwaardelijke invrijheidsstelling kon oplopen tot 10 jaar, maar wordt nu beperkt tot maximaal twee jaar. Ook moet het Openbaar Ministerie nu per geval besluiten of gedetineerden voorwaardelijk vrij mogen komen.

De Eerste Kamer heeft vanmiddag ingestemd met het wetsvoorstel. Tot nu toe kon een gedetineerde die bijvoorbeeld 24 jaar celstraf heeft gekregen, na 16 jaar voorwaardelijk vrijkomen. Dat kan nu niet meer. Een gedetineerde kan nu maximaal twee jaar eerder voorwaardelijk vrijkomen, en dan ook nog eens alleen als het Openbaar Ministerie daarmee instemt. Die beoordeelt daarbij het gedrag van de dader, de slachtofferbelangen en het gevaar voor de maatschappij.

Minister Sander Dekker (Rechtsbescherming): ,,Als iemand 8 jaar voor het einde van de straf alweer op vrije voeten komt, dan doet dat afbreuk aan ons rechtsgevoel. Dit is niet goed voor de geloofwaardigheid van straffen en dat moet dus anders. Straf is straf.’’

Verlof

Ook gaan de regels rond verlof op de schop. Gedetineerden krijgen alleen nog verlof bij goed gedrag. Bij onvoldoende inzet, komt het verlof én voorwaardelijke invrijheidstelling op de tocht te staan. Bij goed gedrag wordt een gedetineerde ‘beloond’ met meer keuze in werk en recreatie-uren. Gedrag in de gevangenis gaat zo zwaarder tellen, meent Dekker.

Dekker wil dat gedetineerden daardoor nadrukkelijker werken aan hun re-integratie. Ze krijgen daarbij hulp bij het zoeken van onderdak, werk en zorg, of begeleiding bij schulden. ,,Als iemand een tijd moet zitten, laten wij dan die tijd goed benutten. We gaan niet passief achterover leunen tot de straf erop zit. Voortaan geldt vanaf dag één: in de bak is aan de bak’’, aldus Dekker.

De minister is niet bang dat rechters lagere straffen gaan opleggen nu ze weten dat de veroordeelde daarvan een groter deel moet uitzitten. Dat hebben ze bij eerdere veranderingen ook niet gedaan, zegt hij.

De wet treedt naar verwachting op 1 mei 2021 in werking en geldt voor gedetineerden die ná het ingaan van de wet veroordeeld worden.