‘Uitgestoken hand? Alleen om Rutte van podium af te trekken

Net als in de Tweede Kamer, zullen de Algemene Politieke Beschouwingen in de Eerste Kamer in het teken staan van ‘de uitgestoken hand’. Want ook in de Senaat heeft het kabinet maar een meerderheid van één zetel.

 

Zelfs senatoren vinden Sinterklaas belangrijker dan hun belangrijkste debat van het jaar. Normaal gesproken komt de Eerste Kamer alleen op dinsdagen bijeen. Maar deze week beginnen de Algemene Politieke Beschouwingen er al op maandagavond. ,,Wij willen dinsdagavond ook met onze familie doorbrengen’’, zegt Elco Brinkman, fractievoorzitter van het CDA in de Senaat.

Het debat gaat over de plannen van het nieuwe kabinet voor de komende vier jaar. Frases als ‘de deur van de Trêveszaal staat op een kier’ en ‘uitgestoken hand’ zullen vaak vallen. Als de peilingen over anderhalf jaar bewaarheid worden, is de regeringscoalitie van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie immers haar minimale meerderheid kwijt na de Provinciale Statenverkiezingen. Dan is de hulp van de oppositie nodig om iets voor elkaar te krijgen.

Kritisch

,,Ik zal een beroep doen op de oppositie om niet alles te verwerpen’’, zegt Brinkman. ,,Toen het CDA in de oppositie zat hebben we ook niet overal tegengestemd. Omgekeerd mogen de oppositiepartijen ook van ons verwachten dat we het kabinet kritisch zullen volgen. Ik hoop dat we de komende jaren goed kunnen samenwerken.’’

Formeel zijn de vier regeringspartijen niet gebonden aan het regeerakkoord. Geen senator heeft er zijn handtekening onder gezet. ,,Maar het is niet mijn eerste taak om het kabinet te laten vallen’’, glimlacht Brinkman. ,,Dat is mooi geformuleerd, toch?’’

Marjolein Faber. © ANP

Zo snel mogelijk weg

Als ze met een uitgestoken hand komen, zullen we die alleen aanpakken om ze van het podium af te trekken

Daar denkt de grootste oppositiepartij PVV heel anders over. ,,Wij hebben maar één doel: dit kabinet moet zo snel mogelijk weg”, zegt Marjolein Faber, voorzitter van de PVV-fractie in de Senaat. ,,Als ze met een uitgestoken hand komen, zullen we die alleen aanpakken om ze van het podium af te trekken.’’

Premier Rutte moest het in zijn vorige kabinet ook stellen zonder meerderheid in de Eerste Kamer. Toen sneuvelden er acht wetsvoorstellen, zoals beperking van de vrije artsenkeuze in de zorgverzekeringswet. Het maakte het regeren soms lastig. Bij het opstellen van hun plannen moesten Rutte en zijn ministers rekening houden met de wensen van de Senaatsfracties. Zo werd er over de afschaffing van de basisbeurs bijvoorbeeld een deal gesloten met GroenLinks om te voorkomen dat het wetsvoorstel zou worden weggestemd in de Eerste Kamer.

Politiek instrument

,,Als we straks onze meerderheid kwijt zijn, gaan we gewoon op de zelfde voet door als de afgelopen jaren’’, zegt VVD-fractievoorzitter Annemarie Jorritsma. Wel baalt ze ervan dat de Eerste Kamer soms te veel een politiek instrument is geworden naar haar zin. ,,We zijn er om wetten de controleren op kwaliteit en uitvoerbaarheid. Maar de afgelopen periode werd bijvoorbeeld de nieuwe energiewet louter om politieke redenen door de oppositie weggestemd.’’

Oppositiepartij PvdA heeft wel vast een wensenlijstje voor het geval het kabinet op zoek moet naar nieuwe meerderheden. Fractievoorzitter Marleen Barth: ,,Neem de btw-verhoging. Die heeft ingrijpende gevolgen voor kleine winkeliers die moeten opboksen tegen de Amazon’s van deze wereld. Zij kunnen hier de nekslag door krijgen. En de koopkracht van lagere inkomens gaat er door omlaag. Ik hoop op de uitgestoken hand van dit kabinet. Die btw-verhoging moet van tafel.’’