Meer schadeclaims na onterechte nacht in de politiecel

De overheid is bakken met geld kwijt aan schadevergoedingen voor mensen die ten onrechte kort in de cel zitten. Deze ex-verdachten worden binnen drie dagen naar huis gestuurd. In ruim tien jaar is het aantal schadeclaims verzesvoudigd.

 

Dat blijkt uit onderzoek door de Algemene Rekenkamer dat vandaag openbaar wordt gemaakt. Vorig jaar werden 4.819 schadevergoedingen toegekend aan ex-verdachten in voorarrest, in 2005 waren dat er nog 780. De verdachten zaten maximaal drie dagen opgesloten op het politiebureau.

Wie ten onrechte vastzit, kan een schadevergoeding van 105 euro per dag eisen. De toename van het aantal claims hangt samen met een stijging van het aandeel verdachten dat korte tijd vastzit, aldus de Rekenkamer.

Vorig jaar werd een op de vier verdachten van misdrijven enkele dagen in een politiecel opgesloten. In 2012 was dit nog een op de zes.

‘Ingrijpende veranderingen’

Het ministerie van Justitie en Veiligheid zegt in reactie op het onderzoek dat de toename ‘niet los kan worden gezien van een aantal ingrijpende veranderingen de afgelopen jaren’. Zo worden verdachten langer vastgehouden omdat ze – sinds 2016 – vóór een politieverhoor recht hebben op bijstand van een advocaat. Dat kan meer tijd kosten.

Ook worden relatief lichte zaken sneller afgehandeld, waardoor verdachten in de cel moeten wachten op de afhandeling van hun zaak. Een verdachte kan dan bijvoorbeeld direct een boete krijgen van het Openbaar Ministerie, waardoor ze later niet meer voor de rechter hoeven te komen.

‘Niet normaal’

Vorig jaar berichtte deze krant al dat ex-verdachten een recordbedrag aan schadevergoedingen ontvingen. Een zorgelijke ontwikkeling, zei Ybo Buruma, lid van de Hoge Raad. ,,We zijn iets normaal gaan vinden wat niet normaal is”, aldus Buruma. ,,Preventieve hechtenis is iets bijzonders, een aantasting van een fundamenteel recht. Er zijn genoeg zaken waarin die terecht wordt opgelegd, maar het gaat nu soms wel erg gemakkelijk.”

Ondanks de fikse stijging van het aantal schadevergoedingen dient de meerderheid van de ex-verdachten géén claim in, meldt de Rekenkamer. Slechts 35 procent van de ex-verdachten vraagt om financiële genoegdoening.