Standpunt VVD inzake softdrugs is achterhaald

Bezoekers vermaken zich op Cannabis Bevrijdingsdag in het Flevopark in Amsterdam, in 2015. Het festival wordt sinds 2009 georganiseerd door Verbond voor Opheffing van het Cannabisverbod.
Bezoekers vermaken zich op Cannabis Bevrijdingsdag in het Flevopark in Amsterdam, in 2015. Het festival wordt sinds 2009 georganiseerd door Verbond voor Opheffing van het Cannabisverbod. © ANP

De visie op het softdrugsbeleid van provinciale VVD-bestuurders Anton Kirkels en Joost van den Akker getuigt van weinig realiteitszin. Ook in de Tweede Kamer stelt de VVD zich op als een uiterst conservatieve partij die de reflex om nog meer te verbieden niet kan onderdrukken.

Dat de VVD de mening van gemeenten liever negeert, getuigt van arrogantie

Met je basisinkomen op zak naar de coffeeshop, dankzij ‘links Nederland’. Zo zetten de heren  Kirkels en Van den Akker, beide VVD’ers actief op provinciaal niveau in Limburg, het plan om de softdrugs te reguleren weg. Laatdunkend. Met gebrek aan realiteitszin. Geen rekeninghoudend met de gezondheidsrisico’s van het huidige beleid. En zonder oog voor de problematiek die de gemeenten ondervinden.

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) concludeert in het rapport Het failliet van het gedogen dat het huidige cannabisbeleid onhoudbaar is en een effectieve aanpak van gezondheidsproblematiek, criminaliteit en overlast in de weg staat. De VNG doet in het rapport concrete voorstellen om het beleid te veranderen. Zo stelt de vereniging proeven voor met gereguleerde wietteelt. Maar liefst 89 procent van de gemeenten stemden op het laatste VNG-congres in met dit voorstel. Dat de VVD deze gemeenten liever negeert, getuigt van arrogantie. Immers, de gemeenten hebben in de dagelijkse praktijk te maken met het huidige paradoxale beleid, waarin wel de verkoop via de voordeur is gereguleerd, maar de productie via de achterdeur niet.

Toevlucht

Een gesloten keten schept duidelijkheid, draagt bij aan de volksgezondheid, dringt criminaliteit terug en levert ook nog eens geld op

Aan dat hypocriete beleid wil D66 een einde maken. Daarom heeft D66 het initiatief genomen tot een wetsvoorstel dat de hele keten reguleert. Een gesloten keten schept eindelijk duidelijkheid, draagt bij aan de volksgezondheid, dringt criminaliteit terug en levert ook nog eens geld op. Als de teelt aan regels wordt gebonden en de verkochte wiet aan kwaliteitseisen voldoet, komt dit de gezondheid van een aanzienlijke groep gebruikers (500.000 in 2014) ten goede.   

De VVD veronderstelt echter dat er bij regulering naast de ‘gewone’ coffeeshops ook een illegaal circuit zal ontstaan. Mensen zouden voor de ‘real stuff’ nog steeds naar het illegale circuit gaan. Om dit ‘argument’ te onderbouwen, halen ze de sector zelf aan, maar wel op zeer selectieve wijze. Myranda Bruin, woordvoerster van 232 coffeeshops, liet in reactie op de oproep van de VNG weten: ‘Wanneer consumenten het idee hebben dat coffeeshops alleen nog staatswiet verkopen zullen zij massaal hun toevlucht zoeken tot de illegale markt. Het is daarom van groot belang dat coffeeshops een breed aanbod kunnen blijven leveren.’ De uitspraak dat consumenten hun toevlucht zullen zoeken tot de illegale markt werd door de VVD gretig geciteerd. Maar hoe dat voorkomen kan worden – door middel van een gevarieerd aanbod – blijft achterwege.

Gemiste kans

Het is onzin dat door het reguleren van de achterdeur ‘uw kinderen of kleinkinderen geregeld en legaal drugs gaan gebruiken’

Daarbij is de redenering ook weinig consequent. Het reguleren van de achterdeur zou mensen ertoe dwingen in het illegale circuit te kopen. Maar het helemaal sluiten van coffeeshops zou daarentegen nauwelijks zorgen voor problemen in de wijken, aldus de VVD. Deze bewering geeft aan dat beide heren weinig oog hebben voor de toegevoegde waarde die coffeeshops in Nederland hebben.

En dan het argument dat door het reguleren van de achterdeur ‘uw kinderen of kleinkinderen geregeld en legaal drugs gaan gebruiken’. Onzin. Ook nu kan iedereen van achttien jaar en ouder in een coffeeshop terecht. Dat daar wat D66 betreft straks alleen wiet verkocht wordt die aan kwaliteitseisen voldoet, en dus geen zware bestrijdingsmiddelen of schadelijke schimmels bevat, zal niet het gebruik ineens doen toenemen. Aan de verkrijgbaarheid verandert immers niets.   

Is het voorstel om softdrugs te reguleren onhaalbaar? We gaan het zien. Al zou de steun vanuit liberale hoek daarbij welkom zijn. Helaas stelt de VVD zich in de Tweede Kamer op als een uiterst conservatieve partij, die alles bij het oude willen laten en de reflex om nog meer te verbieden, niet kan onderdrukken. Behalve als het gaat om alcohol en sigaretten. Een gemiste kans.

Vera Bergkamp is D66-Kamerlid.