De vele rollen van Astrid Holleeder

Het boek Judas van Astrid Holleeder, waarin ze ingaat op door haar broer gepleegde misdrijven. © ANP

Nog één dag krijgt zij de kans te getuigen tegen haar broer Willem. Het is morgen de laatste keer dat Astrid Holleeder haar stem kan laten horen. Dan verdwijnt ze uit veiligheidsoverwegingen uit het publieke domein.

Wat er precies rond haar is geregeld, is niet bekend. Ze zit formeel niet in een beschermd getuigenprogramma. Dat zou erop neer komen dat zij afscheid moet nemen van Nederland. Ze valt onder het aanzienlijk minder rigide stelsel van bewaken en beveiligen. In dat stelsel speelt de zelfredzaamheid nog een belangrijke rol. Dat ze zich nog redelijk veilig voelt, valt op te maken uit haar recente actie om de naam van Sjaak B. te noemen als mogelijke betrokkene bij de moord op haar zwager Cor van Hout in de Amstelveense Dorpsstraat in januari 2003.

Astrid heeft de voorbije twee verhoordagen vele rollen gespeeld. Zij was bezorgde zuster, speelde voor aanklager, ze voelde zich af en toe verdachte, acteerde als advocaat en was vooral ook slachtoffer. En dat terwijl ze formeel als getuige aanwezig was in het proces tegen haar broer.

De zuster

Mocht het tot een veroordeling komen, dan hebben haar verklaringen daar zeker een rol in gespeeld. Desondanks voelde Astrid mee met haar broer. “Ik zou hem wel willen meenemen”, sprak zij voor de rechter. Broer en zus komen uit een verknipt gezin, liet zij weten. Het is die ‘verkniptheid’ die beiden delen. Oorzaak? Hun jeugd in de Jordaan met een brute, onberekenbare vader. Een echt gesprek over emoties hebben broer en zus nooit met elkaar gehad, zo moet uit haar woorden worden geconcludeerd.

De aanklager

Op de eerste dag van haar verhoor liet Astrid weten alles te zullen doen om haar broer veroordeeld te krijgen. De vele gesprekken die zij voerde met de politie kunnen volgens haar niet anders dan uitmonden in een veroordeling. Ze zal daarvoor de bewijsmiddelen leveren, zo sprak ze ferm en daarmee toonde ze zich feitelijk aanklager.

Hoeveel bewijsmiddelen nog uit haar koker komen? Ze zegt dat ze een ‘privécollectie met bandopnames’ heeft, waar ze als het nodig is uit zal putten. De opname die ze recent gaf aan het Openbaar Ministerie en waaruit de arrestatie van Sjaak B. volgde, is het bewijs dat zij niet bluft. De advocaten van haar verdachte broer vragen met regelmaat wat Astrid nog meer achterhoudt.

De advocaat

Astrid kan en wil niet verdoezelen tijdens het proces dat ze advocaat is. En een goede ook, vindt ze zelf. Alleen jammer dat haar achternaam niet erg mee zat bij het vinden van een plek op een advocatenkantoor. Zo werd ze ook afhankelijk van haar broer, die haar wist te stallen bij de advocaten die hem als klant hadden. In de rechtszaal analyseert ze nu af en toe haar positie, een klusje dat normaal gesproken vooral door haar advocaat wordt gedaan.

De verdachte

Broer Willem heeft nog geen vraag aan zijn zus gesteld. Zijn advocaat Sander Janssen voert het woord en poogt duidelijk de getuige in diskrediet te brengen. Hielp Astrid niet lekker mee bij het beheren van de criminele erfenis van Cor van Hout? En legde ze niet in het belang van haar broer dossiertjes aan met gegevens over de moorden waarvan Willem nu wordt verdacht? De woordenwisselingen tussen advocaat en getuige zijn het verhitst als de getuige in de rol van profiteur van de criminaliteit van haar familie wordt gedwongen.

De getuige/ slachtoffer

Getuige Astrid voelt het niet als een bevrijding als haar broer wordt veroordeeld. Welk scenario zich ook ontvouwt, deze getuige verwacht dat ze haar hele leven slachtoffer zal blijven. Zij schroomt niet te verklaren dat het wellicht beter was geweest als zij het monster om het leven had gebracht. Zij en haar moeder – ‘omdat zij een slecht product op de wereld heeft gezet’ – hadden volgens haar ook het recht op de stoel van de rechter te gaan zitten.