Voorlichting over wiet is zinvol: ‘Mensen weten er te weinig van af’

De overheid wil, tegelijkertijd met het legaliseren van de wietteelt, een campagne starten om Nederlanders te wijzen op de risico’s van cannabis. Experts denken dat dat effectief is, maar alleen als het op de goede manier gebeurt.

Nu in het regeerakkoord staat dat het experiment met legaal wiet telen er komt, heeft het kabinet het concept voor die wet opgesteld. Daarin staat volgens de Volkskrant dat de overheid een landelijke voorlichtingscampagne wil starten om mensen te wijzen op de gevaren van cannabis.

Zo zullen coffeeshopklanten worden gewezen op de risico’s. Op de verpakking komen ingrediënten me staan, mét daarbij de hoeveelheid, de werking en de risico’s voor de gezondheid.

Andere maatregelen

‘Een goed plan’, noemt preventie-deskundige bij het Trimbos-instituut Ferry Goossens het. “Maar het moet wél op de goede manier gebeuren. We weten nog niet hoe de campagne eruit komt te zien, maar goede voorlichting werkt alleen als je het in combinatie met andere maatregelen doet.” Zo moet de omgeving van de doelgroep niet worden vergeten. “Denk aan ouders of docenten: geef hen informatie, zodat ze weten waar ze het over moeten hebben met hun kind of leerling.”

Wat is de wietwet precies?

Handvatten

Daarnaast wordt er bij een ‘goede voorlichtingscampagne’ rekening gehouden met verschillende fases waarin de doelgroep kan zitten. Denk aan: een beginnende blower, een verslaafde, of iemand die het nog nooit heeft gedaan.

Voor laatstgenoemde is wijzen op de risico’s prima, stelt Goossens. “Maar iemand die al vaak blowt, moet je niet meer gaan wijzen op gevaren. Dan is het beter om handvatten aan te bieden: wil je minder gebruiken? Dan kun je een online interventie doen, of contact opnemen met verslavingszorg. Informeer mensen hoe ze hun gedrag veranderen.” ​

Dan zijn er ook mensen die blowen en niet denken aan stoppen. Goossens: “Die moet je nog motiveren. Daar zijn speciale gesprekstechnieken voor, die kun je aan docenten of mensen in de verslavingszorg leren. Zo voer je ook een campagne die onzichtbaar is voor de burger.”

Gevolgen van cannabis-gebruik:

  • Duizeligheid, je draaierig voelen, misselijkheid, flauwvallen, hartkloppingen: als cannabis verkeerd valt, kunnen dit de gevolgen zijn. De gebruiker kan ook verward raken of bang worden.
  • Wie regelmatig gebruikt, loopt het risico om verslaafd te raken en niet meer zonder te kunnen.
  • Cannabis kan psychoses uitlokken. Wie een psychose heeft, ziet en hoort dingen die er niet zijn. Vooral mensen met aanleg voor psychoses, omdat het bijvoorbeeld in de familie zit, lopen risico.
  • Het roken van cannabis kan de luchtwegen beschadigen. Als je regelmatig blowt, kan het zijn dat je vaak hoest, last krijgt van astma en moeizamer ademhaalt.
  • Cannabis verhoogt het risico op longkanker.
  • Cannabis vermindert het reactievermogen.
  • Cannabis kan de vruchtbaarheid verminderen, zowel bij mannen als vrouwen. Die herstelt zich weer als je stopt met het gebruik.

Bron: Trimbos-instituut

Spannender?

Arie Dijkstra, hoogleraar verslavingen en gedragsverandering aan de Rijksuniversiteit Groningen, stelt dat drugsvoorlichting ‘altijd moet gebeuren’. “Dan kun je zeggen ‘zo maak je het spannender en dus aantrekkelijker’, maar bij roken is de overheid ook begonnen met informeren over de risico’s, en dat had ook effect. Het is de plicht van de overheid om mensen in te lichten over negatieve effecten van een product dat hier legaal te krijgen is.”

De kennis moet sec worden overgebracht, stelt Dijkstra. “Vertel wat het doet met je longen, hoe groot de kans op verslaving is. Vermijd termen als ‘in de goot terechtkomen’, houd het feitelijk. Ik heb weleens gehad dat kinderen wiet kregen te zien, eraan mochten ruiken. Ja, dán maak je het bekend. Door de gevaren op te noemen, houd je het gevaarlijk en onbekend.”

Humor

Humor kán werken, maar is tricky, volgens Goossens. “Je kunt ook de plank misslaan. Het beste is om jongeren serieus te nemen.”

Een campagne is daarnaast het effectiefst als het herhaald wordt, zeggen beide deskundigen, via verschillende kanalen. Zodat iedereen het ziet. Denk aan sociale media, tv, de krant, het bushokje. “Elke doelgroep moet je informeren”, zegt Dijkstra. “Niet alleen de jongeren. Want de kennis over de gevaren van cannabis is bij iedereen onvoldoende.”

Wat vindt de coffeeshopbond?

​Het geven van voorlichting over wietgebruik is belangrijk, stelt de Bond van Cannabis Detaillisten (BCD). “Wij zijn voorstander van een etiket waarop vermeld staat wat de percentages thc (tetrahydrocannabinol) en cbd (cannabidiol) zijn en wat de wiet met je doet.”

De BCD maakt een vergelijking met de verkoop van wijn in de supermarkt: “Daar staat ook bij of het een frisse, fruitige of zware wijn is en hoeveel alcohol er in zit.”