‘Gestolen politie-uniformen effectieve vermomming voor criminelen’

Ach, een paar uniformpjes gestolen van de politie. Hoe erg kan dat zijn? Nou, een rondgang landelijk leert dat daarmee ernstige misdrijven worden gepleegd, zoals ‘ripdeals’.

Hoeveel waarde politie-uniformen hebben voor foute types, blijkt uit de gewaagde inbraak in het politiebureau van Haren, eind vorige week. Hierbij werden diverse kledingstukken en delen van uitrusting buitgemaakt, waaronder zeker vijf jassen en enkele shirts, aldus politiewoordvoerster Ramona Venema, die niet wil zeggen over hoe de daders binnen kwamen, noch of er interne camerabeelden zijn.

Inbreken in het hol van de leeuw, dat doe je niet voor een zakje M&M’s. „Een politie-uniform is goud waard voor criminelen”, zegt voorzitter Jan Struijs van politievakbond NPB.

Effectieve vermomming

Hoe effectief politie-uniformen zijn als vermomming, leert een landelijke rondgang. Opsporing Verzocht toonde onlangs beelden van een hondsbrutale woningoverval in het Limburgse Ospel, waarbij criminelen zich voordeden als leden van een arrestatieteam, compleet met schild, bivakmutsen, kogelvrije vesten met opschrift POLITIE en een stormram.

Met de stormram forceerden ze de voordeur. Binnen kreeg de zoon (13) een vuurwapen op zich gericht. Met tiewraps werd hij vastgebonden. Toen de vader thuis kwam, werd ook hij bedreigd en vastgebonden. De buit bestond uit dure Rolex- en Breitlinghorloges.

‘Vraag naar legitimatiebewijs’

Eind vorig jaar werden politie-uniformen gestolen uit een stomerij in het Brabantse Zevenbergen. Uit bewakingsbeelden blijkt dat de daders het specifiek hadden voorzien op de politiekledij: gemaskerd met bivakmutsen renden ze het bedrijf binnen, recht af op de uniformen. Binnen seconden waren ze weg. De Brabantse politie waarschuwde burger naar aanleiding hiervan „bij twijfel altijd te vragen naar het legitimatiebewijs van een agent”.

Tien weken geleden arresteerde de Amsterdamse politie drie mannen die zich voordeden als agenten. Ze doorzochten tassen van toeristen. Die kregen argwaan en maakten foto’s van het kenteken van het voertuig van de nepagenten. Binnen een half uur werden ze overmeesterd door échte agenten.

Cash afrekenen met ‘verkeersagenten’

Twee nepagenten uit Rotterdam en Gouda werden afgelopen februari veroordeeld tot ruim 200 uur taakstraf omdat zij tussen 2013 en 2015, gehuld in uniformen, automobilisten duizenden euro’s aftroggelden. Het duo had, nadat ze waren verwijderd van de politie-opleiding, niet alle kleding en uitrusting teruggegeven. Als ‘verkeersagenten’ dwongen ze op de A16 tussen Rotterdam en Breda hun slachtoffers, veelal buitenlandse automobilisten, tot stoppen. Ter plekke moesten ze honderden euro’s afrekenen wegens ‘snelheidsovertredingen’.

Op datzelfde stuk snelweg waren in 2010 ook al nepagenten actief. Een stel uit Etten-Leur en Lelystad kreeg daarvoor 240 uur werkstraf. Ze deelden in 2010, verkleed als agenten, boetes uit op de snelweg A16 bij Breda aan buitenlandse bestuurders. De vrouw was agent in opleiding. Ze misbruikten het uniform en het bonnenboekje van de Amsterdamse politie, een blauw zwaailicht, oortjes voor portofoons en een valse politiekaart. De agente in opleiding werd geschorst en later ontslagen. De rechtbank nam het hen zeer kwalijk dat ze het integere imago hebben beschadigd van de Nederlandse politie.

Bejaarden opgelicht

Twee jaar geleden veroordeelde de rechtbank Arnhem twee criminelen tot vijf jaar cel, omdat zij zich hadden voorgedaan als agenten en bejaarden in heel Nederland geld en spullen aftroggelden. Het duo vertelde bejaarden dat hun huizen op een lijst van inbrekers stonden, waar de criminelen van plan waren in te breken. ‘Uit voorzorg’ wilden ze foto’s maken van de aanwezige waardevolle spullen. Voor tienduizenden euro’s maakten ze buit. De rechtbank noemde hun werkwijze laaghartig en laf.

De politie Noord-Nederland hield de diefstal vorig najaar stil van uniformen en een dienstpistool bij drie agenten in Groningen en Friesland. Per toeval kwam de zaak aan het licht. En dat was niet de eerste keer. September 2015 was het ook al raak bij een inbraak in een woning van twee Drentse politieagenten. Toen werden complete uniformen buitgemaakt. Dat was aanleiding voor een politiewoordvoerder om burgers op te roepen altijd te vragen naar politie-identificatie: „Staat er politie voor de deur, vraag altijd om legitimatie. En zie je agenten lopen in een slecht passend of onvolledig uniform. Neem direct contact met ons op.”

Handgranaat

De stilgehouden diefstallen bij noordelijke agenten leidde vorige week tot vragen van D66-Tweede Kamerlid Den Boer aan justitieminister Grapperhuis. De justitieminister was in maart door hetzelfde kamerlid ook al ter verantwoording geroepen vanwege overval eind februari op een Utrechtse pakketbezorger, waarbij een kleine partij uniformen werd buitgemaakt. Die politiekleding werd begin april teruggevonden in een garagebox in Utrecht, waarbij ook automatische vuurwapens, een gestolen Audi en explosieven werden aangetroffen, zoals een handgranaat en spullen voor het plegen van plofkraken.

Volgens de politie worden uniformen misbruikt door criminelen voor het ‘rippen’ -het bestelen- van concurrenten. Maar dat is van alle tijden. In 1983 stonden een Fries en een Amsterdammer terecht, die gehuld in politie-uniformen woningen binnenvielen in Amsterdam waar op dat moment werd gehandeld in drugs. Het duo acteerde dat het een politie-inval betrof en gingen ervandoor met drie kilo coke en 40 kilo hasj.

Minister: ‘diefstallen niet geregistreerd’

Op 10 april antwoorde minister Grapperhuis dat uniformdiefstallen „niet geregistreerd worden onder een aparte code”: „Ik kan daarom geen cijfers geven van voorgaande jaren.” Sinds 1 juli 2017 worden – bij wijze van proef – politie-uniformen en uitrustingsstukken door beveiligd transport met een ‘Track & Trace’-systeem bezorgd bij medewerkers thuis of op een politielocatie. de paketten zijn aan de buitenlanty niet herkenbaar als politiepakketten. Deze proef wordt komende zomer geëvalueerd.

Politiekleding wordt zelden gestolen, zegt Leon Veldt, woordvoerder van de landelijke korpsleiding. „De politie wil de kledingstukken zo snel mogelijk terugvinden. We willen voorkomen dat criminelen ze gaan gebruiken om misdrijven mee te plegen.”

Jaarlijks 12 aangiften misbruik politie-uniformen

Volgens Veldt wordt jaarlijks ongeveer twaalf keer aangifte gedaan „van een voorval waarbij het slachtoffer zegt dat er door de dader of daders misbruik is gemaakt van een politie-uniform of een deel ervan (alleen polo of jas). Jaarlijks ontvangt de politie ongeveer 170 meldingen over ‘nepagenten’. Het gaat meestal over personen die een valse ID-pas laten zien of zeggen dat ze ‘van de politie’ zijn.”

Veldt: „Jaarlijks worden 1 of 2 verdachten aangehouden die betrokken waren bij een voorval waarbij de daders in (nep)uniformen gekleed waren. Voor voorvallen waarbij daders op een andere manier zich als nepagent voordeden, worden elk jaar zo’n 25 verdachten aangehouden.”

Hoe weet je dat je met een echte agent te maken hebt?

„Politiemensen hebben altijd een politielegitimatiebewijs bij zich. Dat is een kaart met het politielogo en de naam, functie en pasfoto”, zegt woordvoerder Leon Veldt van landelijke korpsleiding. „Wordt u bijvoorbeeld meegevraagd naar het bureau? Dan mag u naar dit bewijs vragen.

Een politieambtenaar in uniform hoeft zich niet uit eigen beweging te legitimeren. Maar als u ernaar vraagt, moet hij wel zijn politielegitimatiebewijs tonen. Zegt een persoon in ‘burgerkleding’ dat hij van de politie is? Dan moet hij wel uit eigen beweging het politielegitimatiebewijs tonen. Vertrouwt u het niet? Dan kunt u altijd contact opnemen met 112.”

Van politiemedewerkers wordt verwacht dat zij hun uniform zorgvuldig bewaren wanneer zij het niet dragen. Versleten of ongebruikte uniformonderdelen moeten altijd ingeleverd worden. Het is niet toegestaan het uniform te verkopen, uit te lenen of te schenken aan derden.