Onderzoek Spock: een inkijkje in de harde wereld van de Enschedese wiethandel

Rippen, bedreigen, mishandelen en (ver)kopen. Het zijn de ingrediënten van ‘onderzoek Spock’, een politie-onderzoek naar de schimmige wereld van de grootschalige wiethandel in Enschede. In het dossier is te lezen dat rippers kunnen rekenen op wraak en dat handelaren hun hand niet omdraaien voor vele kilo’s softdrugs. RTV Oost geeft je een inkijkje.
Geschreven door
Tom Meerbeek
Redacteur/Verslaggever
Het begint allemaal eind augustus 2018. Op verschillende mobieltjes van Turkse hennephandelaren in Enschede verschijnt een alarmmelding. De camera’s bij een ‘stashplek’, waar een grote voorraad wiet is opgeslagen, registreren een inbraak. Op de beelden die live gestreamd worden, is te zien dat twee mannen het pand binnengaan.

Ripper wordt geschopt
Direct gaan vijf of zes Turkse handelaren naar het opslaghuis en weten één van de inbrekers te pakken. Ze schoppen en slaan hem tegen het gezicht. Volgens het OM is er sprake van een poging tot doodslag. Als de gewaarschuwde politie arriveert, vluchten de Turkse mannen weg in omliggende straten en steegjes. De vermeende ripper blijft achter met een bebloed hoofd. Hij wil geen aangifte doen. De tweede inbreker is in geen velden of wegen te bekennen.

Naar Utrecht
Direct starten de Enschedese wiethandelaren een zoektocht. Wie zijn er verantwoordelijk voor de diefstal? Via via komen ze erachter dat het een Utrechter is, die samen met een maat hun wiet heeft gestolen. Ze trommelen zeker twintig bekenden op, stappen in zes auto’s en rijden naar Utrecht.

Boete
Eenmaal daar belt Fatih, één van de leden van de Turkse wietbende, aan. De moeder van het doelwit doet open. Haar wordt te kennen gegeven dat haar zoon zich moet melden met de twaalf kilo wiet, want anders krijgt hij een boete van 100.000 euro.

Fatih stuurt er later berichten over in een groepsapp. Zo schrijft hij over de mishandeling, kort na de diefstal: ‘Z’n tanden gingen er uit, ik zag ze gewoon heen en weer gaan. Z’n hele gezicht was paars.’ En over de ‘ontmoeting’ met de moeder in Utrecht schrijft hij: ‘Ik ging eerst met de moeder praten. Ik zei tegen haar. Als je zoon niet als man naar ons toekomt, is hij dood.’

Growshop
Bovenstaande berichten duiken pas later op, als Fatih wordt aangehouden voor een andere zaak. De politie houdt de berichten nog even onder de pet, want is ondertussen bezig met een ander onderzoek over Enschedese hennephandel. De recherche vermoedt dat vanuit grow- en spyshop Galaxy aan de Enschedese Heurne grote partijen wiet worden verkocht. Illegaal, omdat alleen bij coffeeshops wiet mag worden verkocht en dan ook alleen gebruikershoeveelheden.

Vijftig kilo wiet
Tot driemaal toe doet de politie een ‘pseudo-koop’. Eerst kopen agenten onder valse naam vijftig gram bij de growshop. Daarna kopen ze meer; tweehonderd gram. Op 14 januari van dit jaar slaat de recherche toe. Agenten bestellen onder een pseudoniem drie kilo wiet. Na het afrekenen van 13.000 euro worden de baas en drie betrokkenen van de growshop in de boeien geslagen. Ze worden verdacht van het bezit van meer dan vijftig kilo wiet.

Filmpje
Op dat moment wordt duidelijk dat de politie bovenstaande zaken aan elkaar koppelt. De vier aangehouden mannen zouden ook betrokken zijn bij de mishandeling van de dief en de afpersing in Utrecht.

Zo heeft de growshophouder een filmpje aan medeverdachte Fatih gestuurd, met daarop beelden van de bebloede inbreker. Ook wordt de roepnaam van de baas genoemd. Maar volgens zijn advocaat Jeroen Michels zegt dat weinig: “Die roepnaam is weinig onderscheidend. Verder wil ik erop duiden dat er ook stukken in het dossier zitten, dat cliënt de rest van de groep juist heeft afgeraden om naar Utrecht af te reizen.”

‘Minder vriendelijk gesprek’
Twee van de mannen zijn eind februari al vrijgelaten tot hun eindproces. De twee anderen moesten zich vandaag voor het eerst in het openbaar verantwoorden voor de rechtbank. Volgens hun advocaten viel het allemaal wel mee met de afpersing in Utrecht. “Het was misschien een wat minder vriendelijk gesprek.”

Escobar
Degene die dat ‘onvriendelijke gesprek’ zou hebben gevoerd, is Fatih. Hij zegt daar zelf over: “Als ik echt zo gevaarlijk ben zoals het OM zegt, waarom ben ik dan niet direct aangehouden?” En over die handel in wiet zegt hij: “Justitie praat over mij alsof ik Pablo Escobar ben of zo. Zo overdreven.”

Als bekend wordt dat hij voorlopig in hechtenis blijft, doet hij er nog een schepje bovenop: “Wat een poppenkast dit. Die officier is echt een mongool!”

Corona
De baas van de growshop komt wel op vrije voeten tot aan het eindproces. Volgens advocaat Michels heeft zijn cliënt het onevenredig zwaar in detentie. “Hij heeft de eerste levensfase van zijn pasgeboren zoon aan zich voorbij moeten laten gaan. Ook wil hij zorg dragen voor zijn moeder, die in de risicogroep valt als het gaat over het coronavirus.”

Daarnaast is onduidelijk welke rol de growshopbaas heeft gespeeld bij de mishandeling en de tocht naar Utrecht. De rechtbank heeft mede op deze gronden besloten dat hij zijn eindproces in vrijheid mag afwachten. Ondertussen mag hij zich niet bezighouden met coffeeshops, growshops, of wat dan ook in het drugsmilieu: “U moet bij wijze van spreken al oppassen als u uw handen in de aarde steekt”, zegt de rechtbank.